15. Ölüm Yıldönümünde Nihat Sami Banarlı-Çirkin polemiklerle uğraşmadı

Sait Başer, “15. Ölüm Yıldönümünde Nihat Sami Banarlı-Çirkin polemiklerle uğraşmadı”, Zaman, İstanbul, 14.08.1989.

Zamanın süratli akışı ve dünyamızdaki hızlı değişmelerin şaşırttığı halk yığınlarına rağmen esas bakımından asla değişmeyen bir insan gerçeği var. Günümüzdeki değişme çok defa insan egoizminden doğuyor ve zahiri hakimiyeti hedef alıyor. Halbuki egosuna efendi olmuş, cemiyetinin ızdıraplannı gönlünde yaşayan münevverlere sahip milletler hayatın degişmelerinden en az zararla kurtulabiliyorlar. Elverir ki kütleler kendilerinin hayırhahı olan o cemiyet kösemenlerine kulak tutsun gönül versinler.

Değjşmeyeni yakalayabilmek, belki de insanın varlık sebebi… Yunus‘un asırlar ötesinden gelen “her dem taze” nefesi o değişmeyene gönül vermekten degil mi? Sanki cemiyete yeni bir aşı yapar gibi, ruh üfler gibi…

Diyor ki:

“Çevik bahri olmak gerek,
Bir deryaya dalmak gerek,
Bir cevher çıkarmak gerek,
Sarraflar da bilmez ola.”

Yirminci asır Türk cemiyetinin ihtiyacı olan “Bahri” veya “Bahriler” kimler, hangi hamurun insanlandır? sualini sormaya kalksak, her dem tazelik sırrını yakalaması dolayısıyla yine Yunuslar’ın hamuru olmak gerekir cevabını buluruz.

***

 İşte bir 14 Ağustos günü, 1974 senesinde Hakk’a göçen Nihad Sami BanarIı merhum o hamurun insanlarından bir münevver, bir kültür adamı,  Samiha Ayverdi Hanımefendi’nin tabiriyle bir “Atabek” idi.  Tarihimizdeki büyük atabekler silsilesinin günümüzdeki temsilcisiydi.

Son asırlardaki bütün mütefekkirlerimiz gibi o da muztaribdi. Hayatı boyunca milletinin kayıp değerlerine  yanmış, kalan mevcutları korumak gayretiyle yaşamıştır. Onu bazen bir münekkid, bazen edebiyat tarihçisi, bazen günlük fıkra yazarı, bazen idareci fakat daima bir hoca olarak görürüz. Asla çirkin  polemiklerle uğraşmamış, ideolojik edepsizliklerin insanı hüviyetine bürünmemiştir. Grup taassubuyla önüne geleni karalamaktansa kotasını örmeye, davasını anlatmya çalışmıştır.

Örnek bir İstanbul efendisi olan Banarlı Hoca, Yahya Kemal‘i milli kültürümüze mal etme şerefinin de sahibidir. 1958 senesinde Yahya Kemal vefat ettiğinde ortada tek kitabı yoktu. Ancak hemen Yahya Kemal Enstitüsü‘nü faaliyete geçiren İstanbul Fetih Cemiyeti‘nin himmetine Banarlı’nın gayretleri eklenince şimdi elimizde bulunan Y.Kemal külliyatına kavuşmuş olduk. Böylece gelecek nesil Türk aydınları için gerçek bir öncü mütefekkir değerindeki üstad şaimiz unutulmaktan kurtarıldı. Banarlı sadece onun eserlerini hazırlamakla kalmadı. Y.KemaI’i tanıtmak maksadıyla yazdığı yazılardan üç tane kitap meydana geldi.

Hoca’nın telif eserleri de hayli zengin ve üstün vasıftadır. Sadece “Resimli Türk Edebiyatı Tarihi” başlı başına bir ömre değer. Ders kitaplarını hariç tutarsak, onun yazıları da vefatından sonra kitaplaşmıştır. Onun Y.Kemal’e yaptığı, Kubbealtı Vakfı tarafından kendisine bir vefa borcu öder gibi yazıları kitaplaştırılarak karşılanmıştır. Bugün Nihad Sami Bey’in oniki adet eseri okuyucusunun hizmetine arz olunmuştur. Şimdi o, fikir hayatımızda Ayverdi ve Y .KemaI mektebinin yetiştirdiği bir mütefekkir olarak hak ettiği yere oturmuştur.

Banarlı ‘nın eserlerinde Türk dünyasının, tarihimizin, dil ve edebiyatımızın zenginliklerini, meselelerini ve hal çarelerini güçlü muhakemeyle ifade edilmiş buluruz. Kültürümüzün geleceğe yönelik terkiplere dökülmüş güzelliklerini harikulade bir usluptan, “Türkçe’nin Sırları”nın lezzetini ala ala Banarlı’dan okumak gençlerimize mazhariyet kazandıracaktır. Keza başta Y.KemaI olmak üzere başlıca alim, sanatkar ve fikir adamlarımızı da Hoca’dan öğrenmek, o kendisiyle barışık halavetli meşrebin gözüyle büyüklerimizi tanımak ayrı bir kazançtır.

Hocalık yönü ağır basan şahsiyeti dolayısıyle o, aynı zamanda bir aksiyon adamıydı. Banarlı fikriyatının aksiyonuyla haşır neşir olunmak istenirse onun kurucu ve ilk idarecilerinden olduğu Fetih Cemiyeti ve Kubbealtı Akademisi Kültür ve Sanat Vakfı’nın ilmi, heyecanlı, ihIaslı hizmetlerine iştirak etmekIe genç dimağlar bu saf ve taassubsuz fikir ve iman ocaklarından millet hizmetine girme imkanına kavuşacaklardır.

Çünkü millet ve iman hizmeti bayrak yarışı gibidir. Nasıl Y. Kemal’in açtığı seviyeli fikir ve sanat davası Banarlı ile yüksetilip ilerletilmişse, bizlere de aynı davayı daha ileri merhalelere taşımak düşer.

O büyük ruhIarı ancak açtıkIarı fikir ve iman meydanına bütün milletimizi toplamak yolundaki yeni hamleler şad edecektir.

Millet olarak kalabilmemizin başka bir yolu olduğunu da zannetmiyoruz.


Nihad Sami Banarlı Kimdir?

Tanınmış edebiyat tarihçimiz Nihad Sami Banarlı 1907’de doğdu. Yüksek Öğretmen Okulu Türk Dili ve Edebiyatı bölümünü 1927’de bitirdikten sonra Edirne’de öğretmenliğe başlayan yazar, İstanbul Kabataş Erkek ve Galatasaray liselerinde, Eğitim Enstitüsü’nde ve 1969 yılında da Yüksek Öğretmen Okulu’nda öğretmenlik yaparak bu son okuldan emekli olmuştur. 14 Ağustos 1974’te vefat eden Nihad Sami’nin mezarı Rumelihisarı’ndadır.

1940’lı yıllardan itibaren liseler için edebiyat ders iktapları hazırlamaya başlayan Banarlı, daha sonra bu kitaplarındaki bilgileri geniş bir şekilde Resimli Türk Edebiyatı Tarihi adlı eserinde topladı. Uzun zaman haftalık Yedi Gün dergisinin edebiyat sayfasını yöneten Nihad Sami, Hürriyet (1948-1960) gazetesi ile Meydan dergisinde edebiyat sohbetleri kaleme aldı. Yahya Kemal Enstitüsü kurucularından olan Banarlı, şairimizin geniş kitleler tarafından tanınmasını ve sevilmesini sağladı.  Yahya Kemal’in bütün eserlerini adı geçen Enstitü’de bastırttı.

Eserleri:

Yahya Kemal Yaşarken (1959), Türkçe’nin Sırları (1971), Şiir ve Edebiyat Sohbetleri (1981 , 2 cilt), Tarih ve Tasavvuf Sohberleri (1984), Kültür Köprüsü (Süleyman Çelebi’den Mehmed Akif’e 1985), Kitaplar ve Portreler (Mehmed Akif’den Günümüze, 1985), Resimli Türk Edebiyatı Tarihi (2 cilt). Yazarın İman ve  Yaşama Üslübu ile istanbul’a Dair adlı eserleri basılmak üzeredir.

Nihad Sami Banarlı, Kubbealtı Adakemi Mecmua’sının daimi yazarlarındandı.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s