Tohum Toprağa Düştü!… (Ekrem Hakkı Ayverdi)

Sait Başer, “Tohum Toprağa Düştü!.. (Ekrem Hakkı Ayverdi)”, Doğuş Haftalık Gazete, İstanbul, 15.07.1985.

İstanbul Fetih Cemiyeti, Hakk’a yürüyüşünün birinci sene-i devri­yesi münâsebeti ile kadîm reisi Ek­rem Hakkı AYVERDİ’nin yayımlan­mış makalelerinden fikir ağırlıklı olanlarını bir araya getirip “MAKA­LELER” adıyle neşretti. Birinci ha­mur kâğıda, küçük boyda basılan eser, beş bölümden meydana geli­yor. “Takdim” ve kısa bir biyografiden sonra “San’at ve Mîmârî Üzerine” altı, “İstanbul Üzerine” on yedi, “Tâ­rih ve Fikir” ana başlığı ile dokuz, “Biyografik” muhtevada üç makale­den meydana gelen eserin sonuna da büyük mimarımızla yapılan beş mûlâkat ilâve edilmiş. Kitap 516 sahifelik mükemmel bir baskı numune­si olarak ve 1500 TL.sı fiatla okuyu­cuya sunulmuş. Dağıtımını ANDA yapmaktadır.. İsteyenler: İst. Fetih Cemiyeti, Yeniçeriler Cad., Nu: 43 ÇARSIKAPI,’İSTANBUL adresinden de temin edebilirler.

Şahsında millî kültürümüz unsur­larının tamamını toplayıp bir “me­deniyet muhassalası” örneği veren mümtaz ve kâmil insan Ekrem Hak­kı AYVERDİ beyefendinin bir millî çekirdek gibi gönüller dölleyen bu son eserini okuyucularımıza hara­retle tavsiye edeceğiz. Çünkü bu eserde bir tarih, medeniyet, san’at, mîmârî ve İstanbul aşkı ile felsefe­sini bulacaklardır. Hem de bugün yeri maalesef boş kalan en ehil ka­lemden. Bir sohbet esnasında: “Efendim, şimdikileri, memleket mes’elelerini konuşurken âdeta kitabî bir tavır içinde görüyorum. Üzülüyorum!. Biz o can kavuran mes’eleleri yaşaya­rak büyüdük. Andıkça burnumun di­reği sızlıyor!..” feryadıyla inleyen gerçek bir idrâkin ifâdeleri hakkın­da kalem oynatmak pek müşkül iş… Ancak araya Mehmet Nuri Yardım dostumuzun ricası girince, yapıla­cak şey herhalde o insanın ıztırâbına, çilesine, hasretlerine iştirak ve gayretlerine devam etmek olmalıdır. İlk neşredildikleri zaman, çıktık­ları dergi yahud gazetelerin en seviyeli ve doyurucu yazıları hüviyetindeki bunca makale karşınıza top­luca çıkıverince, define bulmuş gi­bi bir hisse kapılıyorsunuz. Zîrâ “Makaleler”adlı bu eserde pek çok millî mes’ele karşısında tam bir müslüman-Türk muhâkemesinin tavır alışını görüyor, mücâdele usulleriyle tanışıyorsunuz. Kitapta bizi, bizim varlığımızı 1940 lı senelerden beri serdengeçti edâsıyle müdâfaadan katiyyen geri durmayan şecaatli bir yüreğin atışlarını duyuyorsunuz. Eseri okurken kâh Rumeli Hisarı’ndaki Fâtih Camii’nin yüzlerce ben­zeri gibi yüalışıyla celalli, kâh Papa­lığın telkinleri saûunda güzelim Selçuk-Ayaslug’umuzu Efes ve Meryem Ana gafletine teslim eden resmî ma­kamlarımız karşısında melâlli, muztarip bir ruhla hemhalsiniz. “Maka­leler”de, azîz Ayverdi’mizı bazen sa­yısız yaralarından dolayı halsiz düş­müş bahadırlar gibi yatan ata yadi­gârları karşısında müşfik bir “Lok­man Hekim” ustalığı içerisinde, ba­zen de İstanbul Fetih Cemiyeti’nin reisi sıfatıyle İstanbul Fâtihi’nin emânetini surlar dibinden, milletine Ezel Ahdi’ni hatırlatırcasına, Sûr-ı İsrafil gibi haykırırken görüyorsu­nuz. Ayrıca, eserde “îman adamı” Ayverdi’nin rahle-i tedrisine oturuyor, son derece ciddî ve yüksek perdeden bir sohbet halkasına, bir terbiye po­tasına da alınıyorsunuz. O büyük çi­lelere dayanmanın sırlarını öğreni­yorsunuz. Pek çok yaramıza neşter vurulduğunu, sâdece tenkidle kalınmayıp çâreler vaz edildiğini görü­yorsunuz. Ciddî ilim adamı tavrı ile engin îman ve aşkını nasıl kaynaş­tırdığını zevkle takip ediyorsunuz. Eserin diğer bir güzelliği ise, ya­zılar gayet net bir fikir ve îman ni­zâmına uyularak kaleme alındıkla­rı için, mevzularına göre yapılmış olan tasnifiyle âdetâ müstakil te’lif eser mâhiyeti kazanmasıdır. Hâsılı biz bu kitapta ilim ile îmâ­nı, bilgi ile ciddiyeti, dürüstlük ile gayreti, hamasetle cesareti, celâdet ve ıztıraplarımızı… bir arada bulu­yor, öz medeniyetimizi bütün şube­leriyle anlamış, duymuş, yaşamış bir gönülle de karşılaşıyoruz Esâsı “Tevhid” olan o medeniye­tin parçalanmaya tahammülü olma­dığını, ancak kendi bütünlüğü içeri­sinde değerlendirilmesinin lüzûmunu öğreniyoruz.

(Bu eser, bizim 1984 senesinde hazırladığımız, neşredilen ilk kitap çalışmamız olmakla da ilk göz ağrımızdır. Merhuma rahmetler diliyorum. Sait Başer)

 

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s