Yahya Kemal’de Türk Müslümanlığı

Mehmet Ali Eren’in Sait Başer’in ‘Yahya Kemal’de Türk Müslümanlığı’ isimli kitabı ile ilgili yazdığı makale, Aksiyon,

2 Mayıs 1998

Aksiyon okuyucuları dergimizin 154. sayısında Türk Müslümanlığı kapağını hatırlarlar. Türk Müslümanlığı dosyamız tahminlerimizin ötesinde müsbet tepkilerle karşılanmıştı.
Dosyamızda görüşlerine yer verdiğimiz Dr. Sait Başer ‘Yahya Kemal’e göre Türk Kimliği ve ve görüşlerinin kamuoyundaki yansımaları’ başlıklı doktora tezini ‘Yahya Kemal’de Türk Müslümanlığı’ adıyla kitaplaştırdı. Kitap Aksiyon’un ‘Türk Müslümanlığı’ kapağı ile piyasaya çıktı. Kapak fotoğrafını Selahattin Sevi çekmiş, kapak grafiğini de Yurdal Köroğlu yapmıştı.Yahya Kemal’de Türk Müslümanlığı’ Seyran Yayınlarından 415 sayfa olarak neşredildi. Kitap iki ana bölümden oluşuyor: Kimlik problemi açısından Türk Tarihi ve Yahya Kemal, Yahya Kemal’in Türk kültürü ve kimliğine bakışı.

Sait Başer, Yahya Kemal’in şimdiye kadar bilinen büyük şairliğinden başka onun; din, tarih, milliyet, kimlik, vatan, zaman—mekan üzerine müttefik olarak düşüncelerini ortaya çıkartıyor. Yahya Kemal geniş kültürü ve şair hassasiyeti ile Türkiye’nin temel meselelerini doğru okumuş ve onlara esaslı cevaplar sunar.

Kitap, Yahya Kemal’in resmi ideoloji ile başı hoş olmamasından dolayı sansürlü yazar olduğunu ifade ediyor. Yahya Kemal İstiklal Harbi sonrasında makale yayınlamaz. Onun yalnız şairliği ile tanınması da biraz buradan kaynaklanıyor.

Dr. Sait Başer’e göre Yahya Kemal tam bir Müslüman hatta mutasavvıftır. Ona göre dinimiz; ‘Türklüğün varlığını koruyan bir zırhtır. Bu millet kendini İslam’a dayalı bir iman üslubu içerisinde muhafaza etmiş, onunla gelişmiş, onun uğruna mücadele ile geçen bir tarih yaratmıştır. Bundan sonraki milli tekavvün de aynı imana yaslanarak sağlanabilir.’ Yahya Kemal, İslamiyetten bahsederken anladığı şey medeniyetçi, yumuşak, mahallileşmiş, millileşmiş Türk Müslümanlığıdır. Bu Müslümanlık taassupsuzdur. Mimariye, şehirlerin dokusuna, geleneklere göreneklere (kandillere, mahyalara, kızıl elmaya, devlet terbiyesine…) sinmiş bir Sünni Müslümanlıktır. Buradaki sünnilik Yesevi—Hanefi—Maturidi sacayağına oturmakta ve Hz. Ali muhabbetini önde tutan tasavvufla neşvelenmiş Sünniliktir. Vahdet—i Vücud’un galip dünya görüşü halinde yaşadığı ‘Ene’l—Hak felsefesine dayalı bir Sünniliktir. Horasan’dan getirilen anlayış da Yahya Kemal’e göre budur.

Yahya Kemal’de vatan

Kitapta yer alan konulardan birisi de Yahya Kemal’in vatan anlayışı yani ‘Toprağın milliyeti.’O, vatanı kâh şiirde, kâh musikide, kâh cedlerinin mağfiret ikliminde arar ve bulurdu. “Vatan hiçbir zaman bir nazariye değil, bir topraktır. Toprak cedlerin mezarıdır. Camilerin kurulduğu yerdir. Sanayi—i nefise namına ne yapmışsa onun sergisidir… Vatan ne bir feylesofun fikridir ne bir şairin duygusu… Vatan gerçek ve hakiki bir yerdir… Vatanın adını söylemelidir: Vatan İstanbul’dur, Üsküp’tür, Trabzon’dur, Yozgat’tır, Ankara’dır ve bunların içinde sayılamayacak kadar hatıralar vatandır.”

Reklamlar

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s