Kültürün Güncellenmesi Şart!

Fotoğraf Güneş Par’a aittir.

Hindistan’a bakalım. Brahmanizm’in vatanı olan bu ülkede XX. yüzyıla kadar daima içine kapalı ve feodal bir yapı gözleniyor. Aşılmaz sıradağlar gibi sosyal yapıyı paramparça tutan kast sistemi, ilk defa bu çağda etkisini kaybediyor. Yoga ve meditasyonla varlığa dönük ilgilerini terketme ve Brahma’nın mutlak metafizik gerçekliğinde yok olma amacındaki Hindu, madde alemine, dışa açılıyor.

lk defa Hindistan kıtası siyasi bütünlüğünü kendi iradesiyle kazanıp koruyabiliyor, yükselebiliyor. İngiliz sömürge döneminde Batı’da eğitim gören Hindu filozoflar bu başarının en önemli sahipleri. Mahatma Gandi ile başlayan süreç Sri Aurobindo, Radha Krişnan gibi dev isimler elinde büyük bir güncelleme mesaisi sonucunda Hint insanını dünyanın sayılı aktörleri arasına sokuyor.

Yapılan işe baktığımızda Advaita Vedenta öğretisinin Shankara tarafından başlatılan güncellemesinin özellikle Sri Aurobindo ve Radha Krişnan tarafından günün gerçekçiliğiyle barıştırıldığını, güncellendiğini görüyoruz.

Varlığa dönük klasik Brahmanist öğretideki varlığı hiçe sayma, kuruntu (Maya) addetme anlayışının yerini, Brahma’yı varlığa da intikal ettiriş alıyor. Karma yasalarının sonsuz kısır döngüsünde ebediyen yuvarlandığına inanan Hindu, hakikati maddi alemi yanılsama addederek aramak yerine, anlamanın varlıktaki farklar sayesinde mümkün olduğunu düşünür duruma geliyor.

Brahma’sız varlık imkansız, varlık olmadan da Brahma’yı düşünebilmek muhal sayılıyor. Aynen Muhiddin Arabi sistemindeki “tenzih ile teşbihin birlikte idraki” lüzumu inanışıyla örtüşen bir fizik – metafizik dengesi kuruyor.

Sonuç, Brahmanist geleneğin Hint insanına kazandırdığı zihni tahayyül ve tasavvur kabiliyetinin bu bağlamda harekete geçirilmesidir. Toplumun karakteriyle uyumlu bir kalkınma yöntemi seçilmesi sayesinde özellikle bilgisayar programcılığı alanındaki Hindu hakimiyeti, Hint kıtasındaki kalkınmanın lokomotifi oluyor.

Sait Başer

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s