Say ki Doğmadasın…

 Sait Başer, “Say ki Doğmadasın…”, Damlalar, Ramazan Dergisi 17, Tercüman, İstanbul, 01.05.1988

Bazen etrafımızda olup bitenlere, gördüklerimize, duyduklarımıza, öğrendiklerimize onlarla ilk defa karşılaşıyormuş gibi bakmak, değerlendirmek pek faydalı neticeler veriyor. Eşyaya, kelimelere, mânâlara… ne olursa olsun, “Bu nedir? Niye böyledir?” sorularını sormalı ve bunları yeniden, bizzat muhatap olarak anlamaya çalışmalıyız gibi gelir bize. Yeniden insan, yeniden Müslüman olur gibi… Dünyaya yeniden doğar gibi…

Yaratıcı, Hâlik; yaratmak, halk etmek ve bilhassa ahlâk mefhumları böylesine yeniden duyulacaklardandır.

Yaratmak, yaraşmak gibi yaramak fiilinden türemiş kelimeler Türkçe’mizde öncelikle uyum, ahenk, tenâsüb, fayda ifâde eden kelimelerdir. Yaramak sözü, meselâ yenen helâl gıdanın vücut dengesini kuvvetlendirmesi mânâsına bir nevî âhenk, tenâsüb anlatır.

Mütercim Âsim Efendi, Kamus’ta “halk etme”yi bir de “nisbetlemek, oranlamak” diye anlatmaktadır ki, bu izah hem İman Mâtüridî ve hem de tasavvuf büyüklerinin yaratılış yorumlarına uygundur.

Hâlik, halk ve ahlâk kelimeleri aynı h- l-k kökünden türemişlerdir. Halk etmenin nisbetlemek, âhenkleştirmek mânâları esas alınırsa Hâlik, mütenâsip hâle getiren, âhenkleştiren; ahlâk da Hâlik’in koyduğu nizâma, tabii düzene uymak gibi bir mânâ kazanmaktadır. Ahlâk, hilkat nizâmına paralel davranmak, yaratılmışlar âlemiyle ahenkli davranışlar içine girmek demek olmaktadır.

Maalesef yakın zamanların getirdiği tefekkür hayatımızdaki donma ve kalıplaşmalara paralel olarak, ahlâk anlayışımız da basit tarif ve şekillerde sıkışıp kalmıştır.
Ahlâklı olmak üç-beş muaşeret prensibini ezbere tatbik edip sus pus oturmak zannedilmiş.

“Ben güzel ahlâkı tamamlamaya gönderildim” buyuran sevgili Resûl’ün mesajı ve âdeta insanı kendinde fâni, hatta bakî olmaya çağıran “Allah’ın ahlâkıyla ahlâkla nınız” ebedî buyruğu gönüllerimizde özlenen akisleri bulamamış…
Evet!
İlk defa görür gibi bakmalı, ilk defa ve bize söylenirmiş gibi işitmeli!.

Bir Cevap Yazın

Aşağıya bilgilerinizi girin veya oturum açmak için bir simgeye tıklayın:

WordPress.com Logosu

WordPress.com hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Google fotoğrafı

Google hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Twitter resmi

Twitter hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Facebook fotoğrafı

Facebook hesabınızı kullanarak yorum yapıyorsunuz. Çıkış  Yap /  Değiştir )

Connecting to %s